Vatican - Quốc gia nhỏ bé ẩn mình giữa lòng thành Rome, Ý

Nằm giữa lòng thủ đô Rome của nước Ý, Vatican là một quốc gia độc lập đặc biệt, nổi tiếng với diện tích nhỏ bé nhưng sở hữu tầm ảnh hưởng sâu rộng trong lịch sử, tôn giáo và văn hóa thế giới. Với lãnh thổ chỉ khoảng 0,44km², tương đương 44 hecta, Vatican được công nhận là quốc gia có diện tích nhỏ nhất thế giới. Quốc gia này nằm trên đồi Vatican, gần bờ phải sông Tiber, được bao quanh phần lớn bởi những bức tường thành cổ và tiếp giáp với các khu phố của Rome. Dù có quy mô khiêm tốn, Vatican lại là trung tâm của Giáo hội Công giáo Rôma, nơi đặt trụ sở của Tòa Thánh và là điểm hành hương quan trọng đối với hàng triệu tín đồ trên khắp thế giới. Không gian nơi đây hội tụ những công trình kiến trúc tôn giáo đồ sộ, các bảo tàng lưu giữ kho tàng nghệ thuật vô giá, những quảng trường rộng lớn cùng khu vườn xanh mát, tạo nên một điểm đến có sức hấp dẫn đặc biệt giữa lòng Châu Âu.

Vatican chính thức trở thành một quốc gia có chủ quyền theo Hiệp ước Lateran được ký kết giữa Tòa Thánh và Vương quốc Ý vào ngày 11/2/1929, sau đó được phê chuẩn vào ngày 7/6 cùng năm. Sự kiện này đã khép lại một giai đoạn tranh chấp kéo dài giữa Giáo hội và nhà nước Ý, đồng thời xác lập nền tảng pháp lý cho sự độc lập của Thành quốc Vatican. Cần phân biệt Vatican với Tòa Thánh, bởi đây là hai khái niệm có liên quan mật thiết nhưng không hoàn toàn giống nhau. Vatican là lãnh thổ quốc gia có chủ quyền, trong khi Tòa Thánh là cơ quan quyền lực tối cao của Giáo hội Công giáo, đứng đầu bởi Giáo hoàng và có tư cách pháp nhân quốc tế, duy trì quan hệ ngoại giao với nhiều quốc gia. Thành quốc Vatican được hình thành nhằm bảo đảm sự độc lập về lãnh thổ và hoạt động của Giáo hoàng cũng như Tòa Thánh, tránh sự lệ thuộc vào quyền lực của bất kỳ quốc gia nào.

Dân số thường trú của Vatican chỉ vào khoảng 800 người, dù con số cụ thể có thể thay đổi theo từng thời điểm và cách thống kê. Trong đó có Giáo hoàng, các hồng y, giáo sĩ, thành viên Đội Vệ binh Thụy Sĩ cùng những người làm việc trong các cơ quan của quốc gia. Bên cạnh cư dân thường trú, Vatican còn có một lực lượng đông đảo nhân viên làm việc hằng ngày nhưng sinh sống bên ngoài lãnh thổ. Tiếng Ý được sử dụng rộng rãi trong hoạt động hành chính và giao tiếp thường nhật, trong khi tiếng Latinh giữ vị trí đặc biệt trong đời sống phụng vụ và các văn bản chính thức của Giáo hội. Do diện tích quá nhỏ, nhiều cơ quan của Tòa Thánh còn đặt tại những tòa nhà nằm ngoài tường thành Vatican nhưng được hưởng quy chế ngoại lãnh thổ theo Hiệp ước Lateran. Điều này cho thấy phạm vi hoạt động của Tòa Thánh rộng hơn rất nhiều so với lãnh thổ của quốc gia Vatican.

Một điểm đặc biệt khác là Vatican sở hữu nhiều hệ thống và thiết chế riêng như cơ quan bưu chính, tem thư, hộ chiếu, biển số xe, hệ thống phát thanh, truyền hình và các cơ quan tài chính. Bưu chính Vatican được thành lập từ năm 1929, nổi tiếng với những bộ tem có hình ảnh Giáo hoàng, các công trình tôn giáo, sự kiện lịch sử và biểu tượng của Giáo hội. Những con tem này không chỉ phục vụ hoạt động gửi thư mà còn được nhiều người sưu tầm trên thế giới yêu thích. Vatican cũng phát hành đồng xu Euro mang biểu tượng riêng theo các thỏa thuận với Liên minh Châu Âu, dù không phải thành viên EU. Cần lưu ý rằng Vatican không tự do in tiền giấy Euro như một quốc gia thuộc khu vực đồng euro; hoạt động phát hành tiền xu được thực hiện trong giới hạn và theo những quy định đã thống nhất. Ngoài ra, Đài Phát thanh Vatican, được thành lập năm 1931 với sự tham gia của nhà khoa học Guglielmo Marconi, đã trở thành một phương tiện truyền thông quan trọng, đưa các thông điệp tôn giáo và hoạt động của Giáo hoàng đến với thính giả trên khắp thế giới.

Về thể chế, Vatican được tổ chức theo hình thức quân chủ chuyên chế có tính chất đặc biệt, trong đó Giáo hoàng là nguyên thủ quốc gia và nắm giữ quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp tối cao theo quy định của quốc gia. Giáo hoàng đồng thời là Giám mục Rome và người đứng đầu Giáo hội Công giáo toàn cầu, vì vậy vai trò của ngài không chỉ giới hạn trong phạm vi quản lý một quốc gia nhỏ bé mà còn có ảnh hưởng đến đời sống tinh thần của hàng tỷ tín đồ. Khi Giáo hoàng qua đời hoặc từ nhiệm, Hồng y đoàn sẽ tiến hành Mật nghị Hồng y để bầu chọn vị Giáo hoàng kế nhiệm. Nghi thức bầu Giáo hoàng diễn ra trong Nhà nguyện Sistine, nơi các hồng y cử tri bỏ phiếu kín cho đến khi một ứng viên nhận đủ số phiếu theo quy định. Hình ảnh khói trắng bay lên từ ống khói nhà nguyện báo hiệu một Giáo hoàng mới đã được lựa chọn, trong khi khói đen cho biết cuộc bỏ phiếu vẫn chưa có kết quả cuối cùng.

TẦM QUAN TRỌNG CỦA VATICAN TRONG LỊCH SỬ VÀ VĂN HÓA CHÂU ÂU

Vatican có vị trí đặc biệt trong lịch sử Châu Âu, không chỉ bởi đây là trung tâm của Giáo hội Công giáo mà còn vì những ảnh hưởng lâu dài đến chính trị, giáo dục, nghệ thuật và đời sống xã hội của lục địa này. Nguồn gốc của vai trò tôn giáo tại khu vực Vatican gắn liền với truyền thống về Thánh Phêrô, một trong mười hai tông đồ của Chúa Giêsu và được Giáo hội Công giáo xem là vị Giáo hoàng đầu tiên. Theo truyền thống Kitô giáo, Thánh Phêrô chịu tử đạo tại Rome dưới thời Hoàng đế Nero vào thế kỷ I và được an táng tại khu nghĩa địa gần đồi Vatican. Đến thế kỷ IV, Hoàng đế Constantine cho xây dựng một vương cung thánh đường lớn trên địa điểm được tin là nơi an nghỉ của vị tông đồ. Công trình này trở thành điểm hành hương quan trọng, đặt nền móng cho sự phát triển của khu vực Vatican trong nhiều thế kỷ tiếp theo.

Trong thời Trung cổ, quyền lực của Giáo hoàng ngày càng mở rộng, không chỉ trong đời sống tôn giáo mà còn ảnh hưởng đáng kể đến quan hệ giữa các vương triều, lãnh địa và quốc gia châu Âu. Các Giáo hoàng từng tham gia vào những vấn đề ngoại giao, hòa giải xung đột, công nhận quyền lực của các quân vương và định hướng nhiều hoạt động xã hội. Mặc dù quyền lực chính trị của Giáo hội trải qua nhiều biến động, Vatican vẫn giữ vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân Châu Âu. Những quyết định, sắc lệnh và hoạt động ngoại giao từ Tòa Thánh có thể tạo ra tác động vượt xa phạm vi Rome, góp phần định hình lịch sử của nhiều quốc gia trong khu vực.

Vatican cũng có đóng góp to lớn đối với sự phát triển của nghệ thuật Châu Âu, đặc biệt trong thời kỳ Phục Hưng và Baroque. Các Giáo hoàng từng bảo trợ cho nhiều nghệ sĩ, kiến trúc sư và nhà điêu khắc tài năng, tạo điều kiện để những công trình và tác phẩm nghệ thuật có giá trị vượt thời gian ra đời. Michelangelo, Raphael, Gian Lorenzo Bernini, Bramante và nhiều tên tuổi lớn khác đã để lại dấu ấn sâu đậm tại đây. Những bức bích họa trong Nhà nguyện Sistine, các căn phòng Raphael, mái vòm Vương cung thánh đường Thánh Phêrô hay hàng cột bao quanh quảng trường cùng nhau tạo nên một quần thể nghệ thuật đặc sắc. Không chỉ phản ánh niềm tin tôn giáo, các tác phẩm còn thể hiện trình độ sáng tạo, tư duy thẩm mỹ và thành tựu khoa học kỹ thuật của từng thời kỳ.

Ngày nay, Vatican tiếp tục là địa điểm diễn ra nhiều hoạt động ngoại giao, hội nghị quốc tế và sự kiện tôn giáo quan trọng. Tòa Thánh duy trì quan hệ ngoại giao với nhiều quốc gia, tham gia đối thoại về hòa bình, nhân quyền, công bằng xã hội, môi trường và các vấn đề đạo đức trong thế giới hiện đại. Những thông điệp của Giáo hoàng thường đề cập đến các chủ đề có ý nghĩa toàn cầu, từ tình trạng nghèo đói, xung đột vũ trang đến biến đổi khí hậu và tác động của công nghệ. Vì vậy, dù có lãnh thổ nhỏ hơn nhiều thành phố trên thế giới, Vatican vẫn giữ vị trí đáng kể trong các vấn đề tôn giáo, văn hóa và ngoại giao quốc tế.

NHỮNG ĐỊA ĐIỂM NỔI TIẾNG TẠI VATICAN

Vatican tuy có diện tích khiêm tốn nhưng lại sở hữu nhiều công trình kiến trúc, di tích lịch sử và kiệt tác nghệ thuật mang giá trị đặc biệt đối với thế giới. Mỗi địa điểm nơi đây đều gắn liền với lịch sử lâu đời của Giáo hội Công giáo, đồng thời mở ra hành trình khám phá đầy ấn tượng về văn hóa, nghệ thuật và kiến trúc Châu Âu.

Quảng trường Thánh Phêrô (St. Peter’s Square)

Quảng trường Thánh Phêrô là một trong những không gian công cộng nổi tiếng nhất thế giới, được xem như cửa ngõ dẫn vào trung tâm tôn giáo của Vatican. Công trình được kiến trúc sư Gian Lorenzo Bernini thiết kế theo yêu cầu của Giáo hoàng Alexander VII và hoàn thành vào năm 1667. Quảng trường có bố cục gồm khu vực hình elip rộng lớn nối với khoảng sân hình thang phía trước mặt tiền Vương cung thánh đường Thánh Phêrô. Khi nhìn từ trên cao, tổng thể kiến trúc tạo thành một không gian mở rộng, hướng tầm nhìn của du khách về phía nhà thờ và mái vòm đồ sộ phía sau. Thiết kế này không chỉ giải quyết yêu cầu về không gian tập trung đông người mà còn thể hiện ý tưởng biểu tượng của Bernini: hai hàng cột cong như vòng tay rộng mở của Giáo hội, chào đón các tín đồ và khách hành hương từ khắp nơi trên thế giới.

Điểm nhấn nổi bật nhất của quảng trường là hệ thống hàng cột Doric được bố trí thành bốn hàng song song, gồm 284 cột và 88 trụ lớn. Phía trên hàng cột là 140 bức tượng các vị thánh, mỗi bức cao khoảng 3m, tạo thành đường viền điêu khắc ấn tượng trên nền trời. Ở trung tâm quảng trường là một cột tháp Ai Cập cổ đại, có nguồn gốc từ Heliopolis và được đưa đến Rome từ thời La Mã. Cột tháp cao khoảng 25m, chưa tính phần chân đế và thánh giá phía trên, trở thành điểm định hướng nổi bật giữa không gian rộng lớn. Hai bên là những đài phun nước góp phần tạo sự cân đối cho tổng thể kiến trúc. Một chi tiết thú vị là trên nền quảng trường có những dấu mốc hình tròn, nơi du khách có thể đứng để quan sát các hàng cột phía trước gần như chồng khít lên nhau, tạo cảm giác chỉ còn một hàng cột duy nhất.

Quảng trường Thánh Phêrô còn là nơi diễn ra những sự kiện tôn giáo có quy mô lớn như buổi tiếp kiến chung, các thánh lễ trọng thể, lễ Phục Sinh và những dịp Giáo hoàng ban phép lành cho cộng đồng tín hữu. Vào những ngày diễn ra sự kiện, hàng nghìn đến hàng chục nghìn người có thể tập trung tại đây, tạo nên bầu không khí trang nghiêm nhưng cũng đầy xúc động. Từ ban công chính của Vương cung thánh đường, Giáo hoàng thường xuất hiện để đọc thông điệp và ban phép lành cho các tín hữu. Ngay cả vào những ngày không có sự kiện, quảng trường vẫn thu hút đông đảo du khách đến chiêm ngưỡng kiến trúc, chụp ảnh và cảm nhận không gian đặc biệt của trung tâm Công giáo. Đây là địa điểm lý tưởng để bắt đầu hành trình khám phá Vatican, bởi từ quảng trường, du khách có thể tiếp tục tham quan nhà thờ, các bảo tàng và những công trình quan trọng xung quanh.

Cung điện Tông Tòa (Apostolic Palace)

Cung điện Tông Tòa, thường được gọi là Cung điện Vatican, là một trong những công trình quan trọng nhất của quốc gia này, nằm ngay phía sau Quảng trường Thánh Phêrô. Đây là quần thể kiến trúc rộng lớn gồm nhiều tòa nhà, nhà nguyện, phòng tiếp khách, thư viện, văn phòng và không gian phục vụ hoạt động của Giáo hoàng cũng như Tòa Thánh. Cung điện gắn liền với lịch sử cư trú và làm việc của các vị Giáo hoàng trong nhiều thế kỷ, đồng thời lưu giữ những tác phẩm nghệ thuật có giá trị đặc biệt đối với lịch sử hội họa và kiến trúc Châu Âu. Một số khu vực thuộc quần thể này được mở cửa cho khách tham quan thông qua tuyến tham quan Bảo tàng Vatican, trong khi những phòng phục vụ công việc và sinh hoạt riêng của Giáo hoàng không mở cửa tự do.

Bên trong cung điện có nhiều căn phòng được trang trí bằng những bức bích họa, tranh tường và tác phẩm điêu khắc của các nghệ sĩ nổi tiếng. Nổi bật nhất là hệ thống Phòng Raphael, gồm bốn căn phòng được trang trí dưới thời Giáo hoàng Julius II và các vị kế nhiệm. Những bức họa tại đây thể hiện các chủ đề về triết học, thần học, lịch sử và quyền lực tinh thần, trong đó tác phẩm Trường học Athens của Raphael là một trong những kiệt tác tiêu biểu của nghệ thuật Phục Hưng. Ngoài ra, cung điện còn có các không gian nghi lễ và tiếp đón ngoại giao, nơi diễn ra những cuộc gặp gỡ giữa Giáo hoàng với nguyên thủ quốc gia, đại sứ và các nhân vật quan trọng. Vì vậy, Cung điện Tông Tòa không chỉ là một công trình kiến trúc đẹp mà còn phản ánh vai trò lịch sử, tôn giáo và chính trị của Giáo hội Công giáo.

Nhà nguyện Sistine (Sistine Chapel)

Nhà nguyện Sistine là một trong những không gian nghệ thuật nổi tiếng nhất Vatican, đồng thời được xem là kiệt tác hội họa của thời kỳ Phục Hưng. Công trình nằm trong quần thể Cung điện Tông Tòa, được xây dựng dưới thời Giáo hoàng Sixtus IV vào cuối thế kỷ XV và mang tên vị Giáo hoàng này. Nhà nguyện có hình dáng gần như hình hộp chữ nhật, với mái vòm dạng vòm thùng và những bức tường được trang trí bằng các bức bích họa lớn. Ngay từ khi hoàn thành, nơi đây đã đảm nhận vai trò quan trọng trong đời sống phụng vụ của Giáo hoàng, đồng thời trở thành không gian tổ chức những nghi lễ đặc biệt của Giáo hội. Đặc biệt, Nhà nguyện Sistine là địa điểm diễn ra Mật nghị Hồng y, nơi các hồng y cử tri tập trung bỏ phiếu kín để bầu chọn Giáo hoàng mới.

Trước khi Michelangelo thực hiện những bức họa nổi tiếng trên trần nhà, các bức tường của nhà nguyện đã được trang trí bởi nhiều nghệ sĩ hàng đầu như Sandro Botticelli, Pietro Perugino, Domenico Ghirlandaio và Cosimo Rosselli. Những tác phẩm này mô tả các câu chuyện trong Kinh Thánh, đặc biệt là cuộc đời của Chúa Giêsu và Moses, qua đó thể hiện mối liên hệ giữa Cựu Ước và Tân Ước. Đến năm 1508, Giáo hoàng Julius II giao cho Michelangelo thực hiện công việc trang trí trần nhà nguyện. Trong khoảng bốn năm, danh họa đã tạo nên một hệ thống bích họa đồ sộ gồm chín phân cảnh chính lấy từ Sách Sáng Thế, kể lại câu chuyện từ khi Thiên Chúa tạo dựng thế giới cho đến trận Đại hồng thủy. Trong số đó, Sự tạo dựng Adam là tác phẩm nổi tiếng nhất, mô tả khoảnh khắc bàn tay Thiên Chúa vươn tới Adam, tạo nên hình ảnh mang tính biểu tượng của nghệ thuật phương Tây.

Sau nhiều năm, Michelangelo tiếp tục được giao thực hiện bức bích họa Sự phán xét cuối cùng trên bức tường phía sau bàn thờ, hoàn thành vào năm 1541 dưới thời Giáo hoàng Paul III. Tác phẩm có bố cục hoành tráng, mô tả Chúa Kitô trong ngày phán xét, xung quanh là các thánh nhân, những người được cứu rỗi và những linh hồn phải chịu sự trừng phạt. Các nhân vật được thể hiện với chuyển động mạnh mẽ, cơ thể sống động và cảm xúc mãnh liệt, cho thấy khả năng sáng tạo vượt trội của Michelangelo. 

Vương cung thánh đường Thánh Phêrô (St. Peter’s Basilica)

Vương cung thánh đường Thánh Phêrô là một trong những công trình tôn giáo nổi tiếng nhất thế giới, đồng thời được xem là kiệt tác tiêu biểu của kiến trúc Phục Hưng và Baroque. Nhà thờ được xây dựng trên địa điểm được truyền thống Công giáo xác định là nơi an táng Thánh Phêrô, vị tông đồ được xem là người đứng đầu đầu tiên của Giáo hội. Trước khi công trình hiện tại xuất hiện, Hoàng đế Constantine đã cho xây dựng một vương cung thánh đường cổ vào thế kỷ IV trên khu vực này. Đến cuối thời Trung cổ, công trình cũ xuống cấp nghiêm trọng, khiến Giáo hoàng Julius II quyết định xây dựng một nhà thờ mới với quy mô hoành tráng hơn. Ngày 18/4/1506, viên đá đầu tiên của công trình mới được đặt, mở đầu quá trình xây dựng kéo dài hơn một thế kỷ và có sự tham gia của nhiều kiến trúc sư, nghệ sĩ nổi tiếng.

Trong quá trình thi công, nhiều tên tuổi lớn của thời kỳ Phục Hưng đã đóng góp vào thiết kế và hoàn thiện công trình, tiêu biểu như Donato Bramante, Raphael, Michelangelo, Carlo Maderno và Gian Lorenzo Bernini. Michelangelo đảm nhận vai trò quan trọng trong việc phát triển thiết kế mái vòm, tạo nên hình dáng đồ sộ và cân đối cho toàn bộ nhà thờ. Sau khi ông qua đời, Giacomo della Porta cùng Domenico Fontana tiếp tục hoàn thiện phần mái vòm, trong khi Carlo Maderno phụ trách kéo dài gian giữa và xây dựng mặt tiền. Đến thế kỷ XVII, Bernini tiếp tục góp phần hoàn thiện không gian nội thất với những tác phẩm điêu khắc và các công trình trang trí nổi bật. Vương cung thánh đường hiện tại được hoàn thành và cung hiến vào năm 1626, trở thành một trong những công trình kiến trúc tôn giáo quan trọng nhất của Châu Âu.

Từ bên ngoài, mặt tiền nhà thờ gây ấn tượng với hàng cột lớn, các trụ trang trí và phần mái phía trên được điểm xuyết bằng những bức tượng các nhân vật tôn giáo. Trên đỉnh mặt tiền là tượng Chúa Giêsu, Thánh Gioan Tẩy Giả cùng các tông đồ, tạo nên hình ảnh trang nghiêm hướng về quảng trường. Phía trước nhà thờ là hành lang rộng, nơi du khách có thể quan sát những cánh cửa lớn dẫn vào không gian nội thất. Khi bước qua cửa, người tham quan sẽ choáng ngợp trước quy mô của gian giữa, những cột đá đồ sộ, các mảng trang trí bằng đá cẩm thạch và hệ thống mái vòm cao vút. Ánh sáng tự nhiên từ các cửa sổ và mái vòm chiếu xuống những tác phẩm nghệ thuật, tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc, điêu khắc và hội họa.

Một trong những điểm nhấn nổi bật bên trong nhà thờ là tác phẩm điêu khắc Pietà của Michelangelo, mô tả Đức Mẹ Maria ôm thi thể Chúa Giêsu sau khi Ngài chịu đóng đinh. Tác phẩm được thực hiện vào cuối thế kỷ XV, gây ấn tượng bởi kỹ thuật chạm khắc tinh xảo, vẻ đẹp của các nếp áo và biểu cảm đau thương nhưng đầy bao dung của Đức Mẹ. Ở khu vực trung tâm là bàn thờ chính cùng mái che bằng đồng khổng lồ Baldacchino do Bernini thiết kế, với những cột xoắn cao vút tạo nên điểm nhấn cho không gian bên dưới mái vòm. Phía sau bàn thờ là Cathedra Petri, một tác phẩm điêu khắc bằng đồng và các vật liệu khác, tượng trưng cho ngai tòa của Thánh Phêrô. Du khách cũng có thể chiêm ngưỡng nhiều nhà nguyện nhỏ, tượng các vị thánh và những bức tranh khảm được chế tác công phu.

Mái vòm của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô là một trong những biểu tượng dễ nhận biết nhất của đường chân trời Rome. Công trình được Michelangelo thiết kế, sau đó được Giacomo della Porta và Domenico Fontana tiếp tục hoàn thiện vào cuối thế kỷ XVI. Phần mái vòm có cấu trúc hai lớp, được trang trí bằng các ô cửa sổ, đường gân kiến trúc và những chi tiết tạo hình tinh xảo. Du khách có thể mua vé tham quan khu vực mái vòm, đi thang máy kết hợp với cầu thang bộ để lên cao và ngắm nhìn toàn cảnh Quảng trường Thánh Phêrô, khu vườn Vatican cùng những mái nhà cổ kính của Rome. Đây là một trong những trải nghiệm đáng nhớ nhất tại Vatican, đặc biệt với những ai yêu thích kiến trúc và muốn quan sát thành phố từ một góc nhìn khác biệt.

Lăng mộ Thánh Phêrô và khu nghĩa địa dưới lòng đất (St. Peter’s Tomb)

Nằm sâu bên dưới Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, khu vực lăng mộ Thánh Phêrô là một trong những địa điểm linh thiêng nhất đối với người Công giáo. Theo truyền thống, Thánh Phêrô đã chịu tử đạo tại Rome vào thế kỷ I và được an táng tại khu nghĩa địa trên đồi Vatican. Nhiều thế kỷ sau, Hoàng đế Constantine cho xây dựng vương cung thánh đường đầu tiên ngay phía trên địa điểm được cho là nơi an nghỉ của vị tông đồ. Khi công trình hiện tại được xây dựng, vị trí lăng mộ tiếp tục được giữ ở khu vực trung tâm, bên dưới bàn thờ chính. Điều này thể hiện tầm quan trọng đặc biệt của Thánh Phêrô trong truyền thống Công giáo và là lý do khiến nhà thờ trở thành một điểm hành hương quan trọng đối với tín đồ trên khắp thế giới.

Bên dưới nhà thờ có khu vực được gọi là Vatican Grottoes, nơi lưu giữ nhiều lăng mộ của các Giáo hoàng và nhân vật tôn giáo qua nhiều thời kỳ. Sâu hơn nữa là khu nghĩa địa cổ và khu vực khảo cổ được biết đến với tên gọi Vatican Necropolis hoặc Scavi, nơi các nhà khảo cổ phát hiện nhiều dấu tích mai táng từ thời La Mã cổ đại. Những cuộc khai quật được tiến hành trong thế kỷ XX đã góp phần làm sáng tỏ lịch sử của khu vực và cung cấp thêm bằng chứng về truyền thống an táng Thánh Phêrô tại đây. Không gian dưới lòng đất có những hành lang hẹp, các ngôi mộ cổ, bức tường trang trí và dấu tích kiến trúc từ nhiều thế kỷ trước, tạo nên trải nghiệm khác biệt so với khu vực nhà thờ phía trên.

Do giá trị khảo cổ và tính chất linh thiêng, khu nghĩa địa Scavi không mở cửa tự do như những khu vực khác của Vương cung thánh đường. Du khách muốn tham quan cần đăng ký trước theo quy định của Văn phòng Scavi, số lượng người được phép vào mỗi lượt có giới hạn và chuyến tham quan thường có hướng dẫn viên chuyên trách. Khi đến đây, khách tham quan cần tuân thủ các quy định về trang phục, giữ yên lặng và không tự ý chụp ảnh tại những khu vực bị hạn chế. Đối với các tín đồ Công giáo, việc viếng thăm nơi được tin là lăng mộ của Thánh Phêrô mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc; còn với những người yêu lịch sử, đây là cơ hội tìm hiểu về quá trình hình thành cộng đồng Kitô giáo đầu tiên tại Rome.

Bảo tàng Vatican (Vatican Museums)

Bảo tàng Vatican là một trong những quần thể bảo tàng lớn và nổi tiếng nhất thế giới, nơi lưu giữ kho tàng nghệ thuật, khảo cổ và lịch sử được tích lũy qua nhiều thế kỷ. Hệ thống bảo tàng được hình thành từ đầu thế kỷ XVI, khi Giáo hoàng Julius II bắt đầu sưu tập và trưng bày các tác phẩm điêu khắc cổ. Theo thời gian, các Giáo hoàng tiếp tục mở rộng bộ sưu tập bằng những hiện vật khảo cổ, tranh hội họa, tác phẩm điêu khắc, bản đồ, thảm trang trí và nhiều đồ vật có giá trị khác. Ngày nay, Bảo tàng Vatican bao gồm nhiều khu trưng bày và phòng triển lãm nối tiếp nhau, tạo thành hành trình khám phá nghệ thuật kéo dài qua các nền văn minh từ thời cổ đại đến thời hiện đại. Đây là điểm đến không thể bỏ qua đối với những người yêu nghệ thuật, lịch sử và kiến trúc.

Trong số những không gian nổi bật có Bảo tàng Pio-Clementino, nơi trưng bày nhiều tác phẩm điêu khắc Hy Lạp và La Mã cổ đại, trong đó có những kiệt tác như Laocoön và các con trai và Apollo Belvedere. Những bức tượng này không chỉ có giá trị thẩm mỹ mà còn giúp người xem hiểu thêm về quan niệm cái đẹp, thần thoại và nghệ thuật tạo hình của thế giới cổ đại. Một điểm tham quan nổi tiếng khác là Phòng Raphael, nơi các bức bích họa của Raphael và các học trò thể hiện những chủ đề triết học, thần học và lịch sử. Đặc biệt, Trường học Athens với hình ảnh các triết gia Hy Lạp cổ đại như Plato và Aristotle được xem là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của thời kỳ Phục Hưng.

Một trong những hành lang ấn tượng nhất tại bảo tàng là Phòng trưng bày Bản đồ, dài khoảng 120m, với hai bên tường được trang trí bằng hàng chục bản đồ mô tả các vùng lãnh thổ của bán đảo Ý vào thế kỷ XVI. Những bản đồ được vẽ công phu, kết hợp với các bức bích họa trên trần, tạo nên không gian vừa giàu tính nghệ thuật vừa có giá trị lịch sử và địa lý. Du khách cũng có thể chiêm ngưỡng Phòng thảm trang trí, nơi trưng bày những tấm thảm lớn được dệt tinh xảo, mô tả các câu chuyện trong Kinh Thánh và những sự kiện tôn giáo. Mỗi khu vực trong bảo tàng đều mang một chủ đề riêng, phản ánh quá trình sưu tầm và bảo tồn di sản nghệ thuật của Giáo hội qua nhiều thế hệ.

Bên cạnh các tác phẩm hội họa và điêu khắc, Bảo tàng Vatican còn nổi tiếng với cầu thang xoắn ốc Bramante. Cần phân biệt cầu thang Bramante nguyên bản được xây dựng vào đầu thế kỷ XVI với cầu thang xoắn ốc hiện đại thường xuất hiện trong ảnh du lịch, được thiết kế bởi kiến trúc sư Giuseppe Momo vào năm 1932. Cầu thang mới có hai lối đi xoắn quanh một khoảng trống trung tâm, tạo thành hình xoắn ốc kép độc đáo. Nhìn từ phía trên, những đường cong liên tục tạo nên hiệu ứng thị giác rất ấn tượng, khiến nơi đây trở thành một trong những góc chụp ảnh được yêu thích nhất trong hành trình tham quan bảo tàng. Tuy nhiên, du khách cần tuân thủ hướng dẫn của nhân viên và không dừng lại quá lâu ở những vị trí gây cản trở dòng người di chuyển.

Bảo tàng Ai Cập Gregorian (Gregorian Egyptian Museum)

Nằm trong hệ thống Bảo tàng Vatican, Bảo tàng Ai Cập Gregorian là điểm tham quan đặc biệt dành cho những ai quan tâm đến lịch sử và văn minh Ai Cập cổ đại. Bảo tàng được Giáo hoàng Gregory XVI thành lập năm 1839, tập hợp những hiện vật Ai Cập đã có mặt tại Vatican từ trước đó cùng nhiều cổ vật được đưa về từ Rome và các khu vực lân cận. Không gian trưng bày được bố trí thành nhiều phòng, giới thiệu các hiện vật thuộc thời kỳ Ai Cập Pharaon, Ai Cập thời La Mã và một số nền văn hóa cổ đại ở vùng Cận Đông. Những bộ sưu tập này phản ánh mối quan hệ lâu dài giữa Ai Cập và thế giới La Mã, đặc biệt sau khi Ai Cập trở thành một tỉnh của Đế chế La Mã vào năm 30 TCN.

Khi tham quan, du khách có thể bắt gặp những bức tượng đá mô tả các vị thần Ai Cập, tượng pharaoh, bia khắc chữ tượng hình, quan tài và các hiện vật liên quan đến nghi lễ mai táng. Một số tác phẩm được đưa về Rome từ những biệt thự hoàng gia thời La Mã, trong đó có các hiện vật có nguồn gốc từ biệt thự của Hoàng đế Hadrian tại Tivoli. Các hiện vật không chỉ thể hiện trình độ chế tác tinh xảo của người Ai Cập cổ đại mà còn cho thấy sự tiếp nhận và biến đổi những biểu tượng văn hóa Ai Cập trong xã hội La Mã. Bảo tàng hiện quản lý khoảng 10.000 hiện vật đã được lập danh mục, trong đó khoảng 1.000 hiện vật được đưa ra trưng bày. Đây là một điểm dừng thú vị trong hành trình khám phá Vatican, giúp chuyến tham quan mở rộng từ nghệ thuật Kitô giáo sang lịch sử các nền văn minh cổ đại.

Vườn Vatican (Vatican Gardens)

Nếu những công trình tôn giáo và bảo tàng mang đến cảm giác choáng ngợp bởi quy mô kiến trúc và giá trị nghệ thuật, Vườn Vatican lại đem đến một không gian yên bình, xanh mát giữa lòng quốc gia nhỏ bé. Khu vườn chiếm khoảng một nửa diện tích lãnh thổ Vatican, bao gồm những thảm cỏ, lối đi rợp bóng cây, vườn hoa, đài phun nước, tượng điêu khắc và các công trình tôn giáo nhỏ. Lịch sử của khu vườn có thể bắt đầu từ năm 1279, khi Giáo hoàng Nicholas III chuyển nơi cư trú của Giáo hoàng từ Cung điện Lateran về Vatican và cho xây dựng một khu vườn, vườn cây ăn quả cùng bãi cỏ bên trong hệ thống tường thành mới. Qua nhiều thế kỷ, các Giáo hoàng tiếp tục mở rộng và trang trí khu vực này, biến nơi đây thành một không gian nghỉ ngơi, suy niệm và cầu nguyện.

Vườn Vatican được thiết kế với sự kết hợp giữa phong cách vườn Ý, vườn Pháp và những yếu tố cảnh quan mang tính tôn giáo. Du khách có thể bắt gặp những hàng cây được cắt tỉa gọn gàng, những lối đi uốn quanh sườn đồi, các đài phun nước cổ điển và nhiều tượng Đức Mẹ, các vị thánh. Một số khu vực còn có các công trình kỷ niệm được xây dựng để đánh dấu những sự kiện quan trọng trong lịch sử Giáo hội hoặc ghi nhận mối quan hệ giữa Vatican với các quốc gia khác. Trong không gian yên tĩnh, tiếng nước chảy từ đài phun hòa cùng tiếng chim và bóng cây tạo nên cảm giác thư thái, tương phản với khu vực quảng trường thường đông đúc khách tham quan.

Vườn Vatican không phải khu vực công cộng có thể tự do đi vào bất cứ lúc nào. Du khách thường cần đăng ký trước chuyến tham quan theo hình thức có hướng dẫn hoặc lựa chọn các chương trình được Vatican tổ chức. Việc giới hạn khách tham quan giúp bảo vệ cảnh quan, duy trì sự riêng tư và bảo đảm không gian yên tĩnh cho các hoạt động của Giáo hoàng. Nếu có cơ hội tham gia, du khách nên dành thời gian quan sát những khu vườn, đài phun nước và các công trình nghệ thuật nhỏ nằm xen giữa cây xanh. Đây là trải nghiệm phù hợp với những ai muốn khám phá một khía cạnh khác của Vatican, không chỉ có sự trang nghiêm của các thánh đường mà còn có vẻ đẹp thiên nhiên được chăm chút qua nhiều thế kỷ.

KHÁM PHÁ ẨM THỰC QUANH VATICAN

Do nằm hoàn toàn trong lòng thành phố Rome, Vatican không có một nền ẩm thực riêng biệt tách khỏi truyền thống địa phương. Những món ăn được du khách thưởng thức trong hành trình tham quan chủ yếu thuộc ẩm thực Rome và vùng Lazio, nổi bật với cách chế biến đơn giản, chú trọng chất lượng nguyên liệu và hương vị tự nhiên. Các món mì Pasta, bánh Pizza, thịt quay, đồ ăn đường phố và kem Gelato đều rất phổ biến tại những nhà hàng, quán ăn và cửa hàng nằm quanh Quảng trường Thánh Phêrô. Sau nhiều giờ tham quan bảo tàng hoặc các công trình tôn giáo, du khách có thể dừng chân tại một quán ăn địa phương để thưởng thức những món đặc trưng của Rome, cảm nhận nhịp sống ẩm thực sôi động của thủ đô nước Ý.

Mì Carbonara

Carbonara là một trong những món pasta nổi tiếng nhất của Rome, được yêu thích nhờ sự kết hợp giữa mì ống, thịt má heo muối, trứng, phô mai Pecorino Romano và tiêu đen. Món ăn có vẻ ngoài đơn giản nhưng đòi hỏi kỹ thuật chế biến khá khéo léo để tạo nên lớp sốt sánh mịn, bám đều quanh từng sợi mì mà không bị vón cục. Trong công thức truyền thống, phần thịt thường sử dụng Guanciale - thịt má heo được ướp muối và làm khô - thay vì thịt xông khói thông thường. Khi chế biến, guanciale được áp chảo để tiết ra phần mỡ thơm, sau đó trộn với mì vừa luộc chín. Hỗn hợp trứng và phô mai được thêm vào khi mì đã giảm nhiệt, kết hợp với một ít nước luộc mì để tạo nên nước sốt mượt mà.

Điểm đáng chú ý là Carbonara truyền thống của Rome không sử dụng kem tươi để tạo độ béo. Độ sánh của nước sốt đến từ trứng, phô mai và phần mỡ thơm của Guanciale. Tùy từng nhà hàng, món ăn có thể được chế biến với Spaghetti, Rigatoni hoặc những loại mì khác, nhưng sự cân bằng giữa vị mặn của thịt, độ béo của trứng, vị đậm đà của Pecorino Romano và chút cay nhẹ từ tiêu đen vẫn là yếu tố quan trọng. Khi thưởng thức Carbonara tại Rome, du khách sẽ cảm nhận được nét đặc trưng của ẩm thực địa phương: không cần quá nhiều nguyên liệu cầu kỳ nhưng vẫn tạo nên hương vị hài hòa và khó quên.

Tonnarelli Cacio e Pepe

Tonnarelli Cacio e Pepe là món mì truyền thống nổi tiếng của Rome, được chế biến từ ba thành phần chính gồm mì tonnarelli, phô mai Pecorino Romano và tiêu đen. Tên gọi Cacio e Pepe có nghĩa là phô mai và tiêu, thể hiện đúng tinh thần tối giản của món ăn. Tonnarelli là loại mì sợi vuông, có độ dày và độ dai đặc trưng, thường được làm từ bột mì và trứng hoặc theo những công thức địa phương khác. Khi chế biến, mì được luộc vừa chín, sau đó trộn cùng phô mai Pecorino Romano nghiền nhỏ, tiêu đen rang thơm và một lượng nước luộc mì vừa đủ để tạo thành lớp sốt sánh mịn.

Món ăn này có nguồn gốc gắn với đời sống của những người chăn cừu tại vùng Lazio và các khu vực lân cận. Trong những chuyến đi dài cùng đàn gia súc, họ thường mang theo mì khô, phô mai cứng và tiêu đen vì đây là những nguyên liệu dễ bảo quản, thuận tiện sử dụng. Khi cần một bữa ăn nóng, họ chỉ việc nấu mì rồi kết hợp với phô mai và gia vị sẵn có. Theo thời gian, cách chế biến giản dị ấy trở thành một món ăn đặc trưng của Rome. Dù chỉ có ít thành phần, Cacio e Pepe đòi hỏi kỹ thuật pha sốt khéo léo để phô mai tan đều mà không bị vón, tạo nên vị béo mặn hài hòa cùng hương thơm cay nhẹ của tiêu.

Cơm Risotto

Risotto là món cơm nổi tiếng của ẩm thực Ý, được chế biến bằng cách nấu gạo từ từ với nước dùng nóng, đồng thời khuấy đều để hạt cơm giải phóng tinh bột tự nhiên, tạo nên kết cấu mềm mịn và sánh béo đặc trưng. Trong quá trình chế biến, đầu bếp thường kết hợp thêm bơ, phô mai Parmesan và đôi khi là một chút rượu vang trắng để làm dậy hương thơm, tăng chiều sâu cho món ăn. Tùy theo nguyên liệu và khẩu vị, Risotto có thể được biến tấu cùng nấm, hải sản, rau củ hoặc thịt, mang đến nhiều phiên bản hấp dẫn. Tại Vatican, du khách có thể thưởng thức món ăn đặc trưng của ẩm thực Ý này tại các nhà hàng trong khu vực lân cận, qua đó cảm nhận nét tinh tế trong văn hóa ẩm thực Rome và vùng Lazio.

Pizza al Taglio

Pizza al Taglio, có nghĩa là pizza cắt thành từng phần, là món ăn đường phố phổ biến tại Rome và được nhiều du khách lựa chọn khi muốn dùng bữa nhanh trong lúc tham quan thành phố. Khác với loại pizza tròn truyền thống thường được phục vụ nguyên chiếc, Pizza al Taglio thường được nướng thành những khay hình chữ nhật lớn, sau đó cắt thành từng miếng theo kích thước mà khách yêu cầu. Phần đế bánh có thể dày hoặc mỏng tùy công thức, thường có lớp vỏ giòn bên ngoài và phần ruột mềm, thoáng khí. Các loại nhân rất đa dạng, từ sốt cà chua, phô mai Mozzarella, xúc xích, nấm, rau củ đến khoai tây, ô liu và các nguyên liệu theo mùa.

Một trong những điểm thú vị của Pizza al Taglio là khách hàng có thể lựa chọn nhiều loại bánh khác nhau trong cùng một lần mua. Người bán thường cân bánh theo trọng lượng hoặc cắt thành phần có kích thước phù hợp, sau đó có thể làm nóng lại trước khi phục vụ. Nhờ cách chế biến tiện lợi, món ăn này rất phù hợp với du khách muốn thưởng thức ẩm thực địa phương mà không cần dành quá nhiều thời gian tại nhà hàng. Khi dạo quanh những con phố gần Vatican, du khách có thể dễ dàng tìm thấy các tiệm Pizza nhỏ với khay bánh được bày trong tủ kính, tỏa hương thơm hấp dẫn ngay từ ngoài cửa.

Porchetta

Porchetta là món thịt heo quay nổi tiếng của vùng Lazio và nhiều khu vực miền Trung nước Ý. Món ăn thường được chế biến từ thịt heo rút xương, cuộn hoặc cuốn lại cùng phần da, sau đó tẩm ướp muối, tiêu, tỏi và các loại thảo mộc như hương thảo, thì là. Thịt được quay chậm trong thời gian dài để phần bên trong chín mềm, đậm vị, trong khi lớp da bên ngoài trở nên vàng giòn và có mùi thơm đặc trưng. Khi hoàn thành, Porchetta thường được thái thành những lát mỏng, dùng trong bữa ăn hoặc kẹp vào bánh mì để tạo thành món sandwich hấp dẫn.

Tại Rome và các vùng lân cận, Porchetta thường xuất hiện trong những quầy bán đồ ăn nhanh, cửa hàng thịt quay và các khu chợ địa phương. Một chiếc bánh mì kẹp Porchetta có thể không cần quá nhiều loại nước sốt hay nguyên liệu đi kèm, bởi phần thịt đã đủ đậm đà nhờ lớp gia vị và hương thảo. Khi thưởng thức, du khách sẽ cảm nhận được sự tương phản giữa lớp da giòn, phần thịt mềm và mùi thơm của các loại thảo mộc. Đây là món ăn phù hợp để trải nghiệm hương vị ẩm thực truyền thống của vùng Lazio trong chuyến tham quan Vatican và Rome.

Supplì

Supplì là món ăn đường phố được người Rome yêu thích, thường được làm từ cơm nấu cùng sốt cà chua hoặc Ragù, trộn với phô mai Mozzarella, sau đó tạo hình thành những viên thuôn dài, lăn qua bột chiên xù và chiên ngập dầu. Khi lớp vỏ bên ngoài chuyển sang màu vàng nâu, giòn rụm, phần cơm bên trong vẫn giữ được độ mềm và hương vị đậm đà. Điểm hấp dẫn nhất của Supplì là phần Mozzarella nóng chảy ở giữa, kéo thành sợi dài khi viên cơm được bẻ đôi. Vì hình ảnh sợi phô mai kéo ra giống như đường dây điện thoại, phiên bản truyền thống này còn được gọi là Supplì al telefono.

Supplì thường được bán tại các tiệm Pizza, quầy đồ ăn nhanh và cửa hàng chuyên phục vụ món chiên tại Rome. Đây là món ăn nhẹ phù hợp để thưởng thức trước bữa chính hoặc dùng trong lúc đi dạo quanh thành phố. Ngoài phiên bản nhân cà chua và Mozzarella, một số cửa hàng còn sáng tạo thêm các loại nhân khác như thịt, nấm hoặc phô mai. Dù có nhiều biến thể, lớp vỏ giòn và phần nhân nóng mềm vẫn là yếu tố làm nên sức hấp dẫn của món ăn này.

Gelato

Gelato là món kem nổi tiếng của Ý, được nhiều du khách lựa chọn để thưởng thức sau khi tham quan các công trình lịch sử tại Rome và Vatican. So với một số loại kem công nghiệp thông thường, Gelato thường được chế biến với lượng không khí được đánh vào hỗn hợp thấp hơn, tạo nên kết cấu đặc, mịn và cảm giác đậm vị. Tùy công thức, Gelato có thể sử dụng sữa, kem, đường, trái cây, các loại hạt và nhiều nguyên liệu tự nhiên khác. Những hương vị được yêu thích gồm Pistachio, Chocolate, Vanilla, Stracciatella, hazelnut và các loại trái cây theo mùa.

Điểm thú vị khi thưởng thức Gelato tại Rome là sự đa dạng về hương vị và cách trình bày. Nhiều cửa hàng đặt kem trong những khay lớn với màu sắc bắt mắt, cho phép khách lựa chọn một hoặc nhiều vị trong cùng một phần. Pistachio thường có vị bùi béo của hạt dẻ cười, trong khi Stracciatella kết hợp nền kem sữa với những mảnh chocolate giòn nhỏ. 

NHỮNG SỰ KIỆN TÔN GIÁO VÀ HOẠT ĐỘNG NỔI BẬT TẠI VATICAN

Vatican không chỉ là trung tâm quyền lực của Giáo hội Công giáo mà còn là nơi diễn ra nhiều nghi lễ, sự kiện tôn giáo quan trọng thu hút đông đảo tín đồ và du khách từ khắp nơi trên thế giới. Những hoạt động này mang đậm ý nghĩa tâm linh, đồng thời tạo nên bầu không khí trang nghiêm, đặc biệt và giàu bản sắc văn hóa cho quốc gia nhỏ bé này.

Buổi tiếp kiến chung của Giáo hoàng (Papal General Audience)

Buổi tiếp kiến chung là một trong những hoạt động được nhiều tín đồ và khách hành hương mong đợi khi đến Vatican. Sự kiện thường được tổ chức vào sáng thứ Tư hằng tuần, tại Quảng trường Thánh Phêrô hoặc Hội trường Phaolô VI tùy theo thời tiết, quy mô người tham dự và lịch trình của Giáo hoàng. Trong buổi tiếp kiến, Giáo hoàng thường chia sẻ những bài huấn giáo về Kinh Thánh, đức tin, đời sống Kitô hữu và các vấn đề xã hội đương đại. Sau phần chia sẻ, ngài có thể gửi lời chào đến các nhóm khách hành hương đến từ nhiều quốc gia và ban phép lành cho cộng đồng tham dự.

Không khí tại buổi tiếp kiến chung thường vừa trang nghiêm vừa gần gũi, bởi đây là dịp để các tín đồ được trực tiếp nhìn thấy Giáo hoàng và tham gia vào một hoạt động chung của Giáo hội. Vé tham dự các buổi tiếp kiến chung và nhiều nghi lễ do Giáo hoàng chủ sự được cấp miễn phí thông qua Văn phòng Phủ Giáo hoàng, nhưng khách tham dự cần đăng ký và làm theo hướng dẫn chính thức. Lịch tổ chức có thể thay đổi theo hoạt động của Giáo hoàng, vì vậy du khách nên kiểm tra lịch trên trang thông tin của Vatican trước khi lên kế hoạch.

Lễ Lá (Palm Sunday)

Lễ Lá là sự kiện mở đầu Tuần Thánh trong lịch phụng vụ Công giáo, tưởng niệm việc Chúa Giêsu tiến vào thành Jerusalem trước khi bước vào cuộc Thương Khó. Tại Vatican, nghi thức thường được tổ chức ở Quảng trường Thánh Phêrô với sự tham dự của Giáo hoàng, các hồng y, giám mục, linh mục, tu sĩ và đông đảo tín hữu. Trong buổi lễ, những cành lá được làm phép và cầm trên tay người tham dự, gợi lại hình ảnh đám đông từng đón Chúa Giêsu khi Ngài tiến vào Jerusalem. Sau nghi thức rước lá, thánh lễ được cử hành với các bài đọc và phần công bố cuộc Thương Khó, mở đầu cho chuỗi hoạt động phụng vụ quan trọng nhất trong năm của Giáo hội Công giáo.

Lễ Lá không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm một sự kiện trong Kinh Thánh mà còn nhắc nhở các tín hữu về hành trình đức tin, sự khiêm nhường và tinh thần hy sinh. Đối với du khách, đây là dịp chứng kiến một nghi thức tôn giáo có lịch sử lâu đời, được tổ chức trong không gian kiến trúc đặc biệt của Quảng trường Thánh Phêrô. 

Tuần Thánh và Lễ Phục Sinh

Tuần Thánh là thời điểm quan trọng bậc nhất trong năm phụng vụ Công giáo, tưởng niệm những sự kiện cuối cùng trong cuộc đời Chúa Giêsu, từ Bữa Tiệc Ly, cuộc Thương Khó, cái chết trên thập giá cho đến sự Phục Sinh. Tại Vatican, các nghi lễ trong Tuần Thánh thường được tổ chức tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, Quảng trường Thánh Phêrô và một số địa điểm tôn giáo khác. Vào ngày Thứ Năm Tuần Thánh, Giáo hoàng có thể chủ sự thánh lễ làm phép Dầu và thánh lễ Tiệc Ly. Ngày Thứ Sáu Tuần Thánh là thời điểm tưởng niệm cuộc Thương Khó, với nghi thức suy tôn Thánh Giá và Đàng Thánh Giá. Đêm Thứ Bảy là lễ Vọng Phục Sinh, một trong những nghi lễ quan trọng nhất, mở đầu cho ngày đại lễ Phục Sinh.

Vào sáng Chủ nhật Phục Sinh, thánh lễ trọng thể thường được cử hành tại Quảng trường Thánh Phêrô, thu hút đông đảo tín hữu và khách hành hương. Sau thánh lễ, Giáo hoàng ban phép lành Urbi et Orbi, có nghĩa là “cho thành Rome và toàn thế giới”, gửi thông điệp chúc mừng Phục Sinh và cầu nguyện cho hòa bình. Nghi thức này được truyền hình trực tiếp đến nhiều quốc gia, trở thành một trong những sự kiện tôn giáo có sức lan tỏa rộng rãi nhất trong năm. Đối với những người có dịp đến Rome vào thời gian này, việc tham dự hoặc quan sát các nghi lễ tại Vatican là trải nghiệm đặc biệt, giúp hiểu rõ hơn về ý nghĩa tâm linh và truyền thống của cộng đồng Công giáo toàn cầu.

Lễ Giáng Sinh tại Vatican

Giáng Sinh là một trong những dịp lễ lớn nhất của Giáo hội Công giáo, kỷ niệm ngày Chúa Giêsu ra đời. Vào tháng 12, Vatican được trang hoàng với cây thông lớn và hang đá Giáng Sinh tại Quảng trường Thánh Phêrô, tạo nên không gian lễ hội trang trọng nhưng vẫn ấm áp. Cây thông thường được lựa chọn từ một địa phương hoặc quốc gia châu Âu, sau đó được vận chuyển đến Vatican để dựng và trang trí. Hang đá Giáng Sinh được thiết kế theo chủ đề riêng từng năm, tái hiện khung cảnh Chúa Hài Đồng ra đời tại Bethlehem cùng Đức Mẹ Maria, Thánh Giuse và các nhân vật trong câu chuyện Giáng Sinh.

Vào đêm 24/12, Giáo hoàng thường chủ sự thánh lễ đêm Giáng Sinh tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô hoặc theo địa điểm được công bố trong lịch phụng vụ. Ngày 25/12, Giáo hoàng ban phép lành Urbi et Orbi từ ban công chính của nhà thờ, gửi lời chúc mừng đến các tín hữu và người dân trên khắp thế giới. Bên cạnh ý nghĩa tôn giáo, khung cảnh cây thông rực sáng, hang đá được trang trí công phu và quảng trường cổ kính cũng khiến Vatican trở thành điểm đến hấp dẫn trong mùa lễ hội cuối năm.

Các hoạt động đối thoại và hội nghị quốc tế

Bên cạnh những nghi lễ tôn giáo, Vatican còn là nơi diễn ra nhiều hội nghị và hoạt động đối thoại về các vấn đề có ảnh hưởng đến xã hội hiện đại. Thông qua các cơ quan của Tòa Thánh, những cuộc gặp gỡ chuyên đề được tổ chức nhằm thảo luận về hòa bình, công bằng xã hội, quyền con người, biến đổi khí hậu, giáo dục, khoa học và đạo đức công nghệ. Trong những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu cá nhân và tác động của công nghệ đối với phẩm giá con người cũng trở thành chủ đề được quan tâm trong các cuộc thảo luận tại Vatican. Những hoạt động này cho thấy vai trò của Tòa Thánh không chỉ nằm trong phạm vi sinh hoạt tôn giáo mà còn mở rộng đến các vấn đề đạo đức và nhân văn của cộng đồng quốc tế.

Vatican là minh chứng đặc biệt cho việc một quốc gia có diện tích rất nhỏ vẫn có thể sở hữu tầm ảnh hưởng lớn lao đối với lịch sử và văn hóa nhân loại. Từ những công trình kiến trúc tôn giáo tráng lệ, kho tàng nghệ thuật của thời kỳ Phục Hưng, các khu vườn yên bình đến những nghi lễ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, mỗi góc nhỏ tại đây đều chứa đựng những câu chuyện đáng khám phá. Không chỉ là điểm hành hương quan trọng của người Công giáo, Vatican còn là điểm đến hấp dẫn đối với những ai yêu thích lịch sử, nghệ thuật, kiến trúc và văn hóa châu Âu. Một chuyến ghé thăm quốc gia đặc biệt này sẽ mang đến cơ hội chiêm ngưỡng những kiệt tác nổi tiếng thế giới, tìm hiểu dấu ấn của nhiều thế kỷ lịch sử và cảm nhận bầu không khí trang nghiêm giữa lòng thành Rome.

Hãy book Tour Châu Âu của Viet Viet Tourism để khám phá Vatican, chiêm ngưỡng những kiệt tác nghệ thuật và kiến trúc nổi tiếng, đồng thời trải nghiệm hành trình tìm hiểu lịch sử, văn hóa và những vùng đất đặc sắc của Châu Âu!